Bu dönemde bitirmeyi planladıklarımız:

• Web sitesi.
• Administrator Console
• SMS Gönderim Uygulaması (kendisine henüz bir isim vermedik)

Database yapımı ve sistem tasarımına oldukça fazla vakit harcadık. Bir çok şeyi kod ile halletmektense,  bunları databasede çözümlemek daha akılcı bir çözüm olduğunu düşündük. Sistemimize ekstra güvenlik mekanizmaları ile daha korunaklı hale getirmek istedik. Tüm bunların sonucunda, koddan ziyade Sistem Mimarisi ile daha çok uğraştık. Kod kısımlarını yetiştirebildiğimiz kadarını yapıp, projemizi böyle teslim edeceğiz. 

IBM Yazılım Akademisi isimli yarışmaya hazırlandığımız şu günlerde DB2 9 pureXML özelliğini kullanabilmek için XML Teknolojisine iyi derece de hakim olmamız gerektiğini anladık. Şahsen bu konuda 2 kitap ile beraber çalışıyor olsamda hala tatmin olabileceğim bir bilgi seviyesine ulaşabildiğimi söyleyemem.XML içerisinde yer alan DTD ve  Schema kullanımları, bir XML dosyasının ‘Geçerli’ olup olmadığı konusunda yol gösterirken bunların yanında XML ile iligili bilmemiz gereken çok şeyin olduğunu söylemem gerekir:) Özellikle anadilimiz Türkçede çok fazla dökümanın olmaması gerçekten can sıkıcı. Her ne kadar aldığım eğitimden dolayı ingilizce dökümanlara karşı yabancılığım olmasada, yeri geldiğinde insanın kendi anadilinde de bazı bilgilere ulaşması çok gerekli bir durum…   

XML Teknolojisini Öğrenmek

XML öğrenimine, bir XML belgesini geçerli ve geçersiz yapan faktörleri öğrenerek başlayabiliriz. (Well-formed ve validate => iyi biçimli belge ve geçerli) XML’in belli bir yazım kuralları var. Bu yazım kurallarına uygun davranmamız gerekiyor (örneğin; açılan her tag <isim>, </isim> şeklinde tekrar kapatılmak zorunda) Yazım kuralı açısından kurallara uyduğumuzda o belge well-formed olmuş oluyor.  

DTD ve Schema’lar ile yeni oluşturulacak XML belgesinin, biçimini ve içeriğini önceden tanımlayabiliriz. Tanımladığımız kurallar çerçevesinden oluşan XML belgesi “geçerli” olmuş olur.

Son öğrendiğim şeye göre XQuery’i iyi bilebilmem için önce XPath’ı iyi biliyor olmam gerekiyormuş. Zaten XQuery 1.0 XPath 2.0′ın bir uzantısı olduğundan Xpath için yazılan tüm sorgulamalar XQueryde de otomatik olarak geçerli oluyor.. XQuery bize birçok avantaj sağlıyor.. Normal SQL ile XML verisini update etmek istediğimizde elimizde olan tek şans; SQL sorgusu ile XML kolonun tamamını çekip, parse ettikten sonra gerekli update işlemini binbir zorlukla yapıp; tekrar veritabanımıza insert etmemiz gerekir. Ki bu oldukça büyük bir zahmet demektir. Fakat IBM DB2 9.5 ile gelen Update özelliği ile XQuery’sini yazdığımız XML verisini, herhangi bir parse (ayrıştırma) işlemine tabii tutmadan istediğimiz node’una ulaşıp, istediğimiz işlemi gerçekleştirebiliyoruz. 

CSS / XSLT  Kullanımı

Düşünsenize bir veri tabanınından çekip, XML verisi olarak ekrana döndüreceğimiz verilerimizi <person><name> Ferhan Akman </name></person> olarak döndürdüğümüzü? Web sitemize giren kişiler ekranda buna benzer kodları gördüğünde sizce bunu anlayacaklar mıdır? 

XML belgerlirini son kullanıcılara göstermeden önce belli bir formata sokup, okunulurluğunu arttırmak için belgenin sadece istediğimiz kısımlarını ekrana yazdırmamız gerekir. Bu iş için bir kaç farklı yöntemimiz var. Mesela bu konuda rahatlıkla CSS’i  kullanabiliriz. CSS sayesinde bilgilerimizin istediğimiz yerlerini tablolar,  belirgin bazı yerlerini ekrana kalın yazılar halinde çıkartabiliriz. CSS çok kullanılan stilleme yöntemlerinden bir tanesidir.

Bunun dışında bir de XSLT (Extensible Style Language Transform) vardır. En büyük avantajı yazacağımız kodun yine XML tipinden oluşuyor olmasıdır. Ayrıca CSS içeriside script kullanılamıyor olması ve loop’lara (döngü) yer verilemiyor olması gibi CSS’in bazı eksikliklerini gideriyor. 

Şimdilik sadece giriş olarak nitelendirilebilecek bu yazımı bitiriyorum fakat ilerleyen zamanlarda, XML Teknolojisine daha derinden inceleyen yazılarımla beraber olacağız. 

Şimdilik hoşcakalın.

Mustafa Ferhan Akman

3. Kamp döneminde gelinen nokta:

• JSP ile web sitesinin kodlanmasına başlandı. Ve yaklaşık 15 form bitti.
• Sitenin görsel dizaynı yapıldı. CSS yerleşimleri üzerinde uğraşıldı.
• Bölüm Başkanımız Erbuğ Çelebi ve danışmanımız Baturman Şen’in tavsiyeleri ile “Administrator Console”‘un yapılması planlandı.
• pureXML ile ilk denemelere başlandı.

Bu kamp dönemi yaklaşık 20 gün sürecek. Yani projenin son teslim tarihi olan 15 Mart tarihinde projemizi teslim etmeyi planlıyoruz.

Bu süreçte yapmayı planladıklarımız:

• pureXML ile database’imizin yeniden düzenlenmesi
• db test
• pureXML teknolojisini ve inceliklerini öğrenmek
• JSP ile web sitesinin geliştirilmesi ve tamamlanması
• Yukardaki maddelerin bitmesi durumunda, daha önce tasarladığımız gelişmiş özelliklerin sisteme entegrasyonuna başlanması.

Şubat ayında Kıbrısta dışarıdaki havanın güzelliğini ve okulun ıssızlığını anlatan bir fotoğrafla yazıma son veriyorum:

şimdi A. Agopyanın kendi blogundan bulduğum bir AJAX dökümanını sunuyorum ama ileride kendi dökümanlarımızı daha çok göreceksiniz.

AJAX teknolojisi ve Web 2.0 felsefesi günümüz uygulamalarını ciddi şekilde yönlendirmeye başladılar. Öyle ki artık neredeyse AJAX kullanmayan web uygulamaları “demode” olarak görülmeye, sürekli postback yapan sayfalar “acemi işi” olarak nitelendirilmeye başlandı.

Birçok ürün ve geliştirme ortamı yavaş yavaş piyasada var olan veya kendi ürettikleri AJAX framework’leri bünyelerine katmaya, onlarla entegre olarak çalışmaya başladılar.

Bunlardan bir tanesi de daha önce blog sayfalarımdan duyurduğum Rationalyazılım geliştirme araçları v7 ailesi.

Bu makalede, IBM’den Yury Kats‘in, Rational ailesinden olan Rational Application Developer ile bu ortamla bütünleşik gelen AJAX geliştirme özelliklerini kullanarak hazırladığı bir örneği göstereceğim.

JSF sayfalarınızı AJAX-enabled hale getirmek aslında sadece 4 adımda gerçekleşir :

1. Sayfanın neresinde AJAX güncellemeleri kullanacağınıza karar verin

RAD 7.0 ile gelen paneller, diyaloglar ve menüler : < h:panelGroup > , < h:panelGrid > , < hx:panelMenu > , < hx:panelDialog>

2. Hangi tip AJAX isteği kullanacağınıza karar verin

Aynı sayfa için GET : < hx:ajaxRefreshRequest >
Aynı sayfa için POST : < hx:ajaxSubmitRequest >
Farklı bir sayfa için GET : < hx:ajaxExternalRequest>

3. AJAX isteğiyle sunucuya gönderilecek parametreleri ayarlayın

GET için sayfa içerisindeki giriş alanları (input), POST için tüm form…

4. AJAX isteğini tetikleyecek olan event’i seçin

Button için onclick, giriş alanları için onblur, kontrol nesneleri için onchangegibi…

Şimdi bu adımları bir Hello World örneğinde görelim. Bu örnekte bir giriş alanına bir metin yazdıktan sonra alan dışına çıkıp, çıktı alanımıza (output) bu metni yazdıracağız. Tabi tüm bunlar sayfayı sunucuya tekrar göndermeden AJAX ile gerçekleşecek.

Öncelikle yeni bir Web Project yaratalım :

* Menüden File > New > Project > Dynamic Web Project‘i seçelim. New Project diyaloğu açılacaktır.

* Bir proje adı girelim : HelloWorld.

* Hazır konfigürasyonlardan Faces Project‘i seçelim.

* Paketleme için EAR seçeneklerinde “Select Add project to an EAR” kutusunu işaretleyelim.

* ve Finish…

Şimdi yeni bir Web sayfası yaratalım :

* Project Explorer ekranından proje ismine sağ tuşla tıklayalım.

* Açılan menüden New > Web Page‘i seçelim.

* Açılan diyalogda yeni sayfamızın adını girelim : hello

* ve yine Finish…

Böylece artık bir projemiz ve üzerine eklemeler yapacağımız bir sayfamız var.

* Enhanced Faces Components araçlarından bir Input nesnesini sayfaya sürükleyip bırakalım.

* Aynı şekilde bir Panel Group nesnesini Input nesnesinin hemen altına yerleştirelim. (Group Box Type olarak Group seçelim)

* Şimdi de bu Panel Group içerisine bir Output nesnesi yerleştirelim.

Sonunda sıra geldi yarattığımız panel’e AJAX desteği eklemeye. Bu panel içerisinde AJAX kullanabilmek için paneli AJAX-enabled hale getirip, kullanacağımız parametreleri ayarlamamız gerekiyor.

* outputText nesnesini seçip Properties ekranına gelelim.

* Bu ekranda h:panelGroup tag’ini seçelim.

* Ajax sekmesi içerisindeki “Allow Ajax updates” kutucuğunu işaretleyelim.

* Ajax istek tipi olarak da “Refresh”‘i seçelim.

Biz burada Refresh isteği kullanacağız. Alternatif olarak Submit’i seçmiş olsaydık tüm form gönderilecekti.

Şimdi panel için kullanacağımız parametreleri ayarlayalım :

* Click to edit Ajax request properties butonuna tıklayalım.

* Properties bölümünde hx:ajaxRefreshRequest tag’ini seçelim : 

   - Add Parameter butonuna tıklayarak browser’dan göndereceğimiz parametreleri ekleyelim.

   – Değeri alacağımız giriş alanını seçelim : text1

Girdi değerlerini ve panel özelliklerini ayarladıktan sonra sıra geldi çıktı ayarlarını yapmaya.

* outputText nesnesini seçelim.

* Value alanının yanındaki butona tıklayalım. Açılan diyalogda sağ üstteki New Data Object butonuna tıklayalım ve Scripting Variables > Param Scope Variable türünü seçelim. Parameter name olarak text1 gireceğiz. Böylecetext1 değeri parametreler arasına eklendi.

* Son olarak Value alanına “Hello, #{param.text1}” yazalım. Böylece çıktı alanımız artık neyi göstereceğinin farkında.

Buraya kadar yaptıklarımızla başta bahsettiğim 4 adımdan 3′ünü tamamladık. Sıra geldi son adıma. Bu adımda AJAX isteğini tetikleyecek event’i ayarlayacağız.

* inputText nesnesini seçelim.

* Quick Edit sekmesine geçelim.

   Buradan:

   - onblur olayını sol taraftaki olaylar listesinden seçelim.

   - Use predefined behavior kutucuğuna tıklayalım.

   - Invoke Ajax behavior on the specified tag action’unu seçelim.

   – Hedef (target) olarak da group1 nesnesini seçelim.

Artık sıra geldi sayfamızı çalıştırmaya. Sayfayı kaydedip sunucu üzerinde çalıştıralım. Kutucuğumuzun içerisine “world” yazalım. Tab tuşuyla kutu dışına çıktığımızda veya fare ile kutu dışına tıkladığımızda AJAX isteği gönderilecek ve sayfa yeniden yüklenmeden “Hello, world” mesajımızı alacağız.

Böylece RAD içerisindeki hazır component’leri kullanarak bir kaç adımda hiç javascript yazmadan AJAX destekli basit bir sayfa oluşturmuş olduk.

orjinal kaynak: tıklayın

Denetim Masası > Bölgesel Dil Ayarları > İngilizce 

seçildikten sonra bilgisayarınızı yeniden başlattıktan sonra sorun çözülecektir.

Yazan: Mustafa Ferhan Akman

2. kamp döneminde yaptıklarımız:

• Eclipse ile WAS’ı senkronize ettik ama Eclipse yerine RAD 7 ’nin bize sağlamış olduğu güzel özelliklerinin farkına varmamızın ardından RAD 7 (rational application developer) kullanmaya karar verdik. 
• Database’imizi kağıt üzerinden hazırladık ve bilgisayar ortamına aktardıktan sonra Test senaryoları yazarak, ihtiyacımızı karşılayıp karşılamadığına baktık.
• ASAYİŞ 1.0 database sistemini DB2 9 üzerinde çalıştırmaya karar verdik ve çalıştırdık. 
• AJAX kullanımı için GWT’nin öğrenilmesine karar verdik.
• Danışman hocamızın ısrarı ile JSP ile web sitemizi geliştirmeye karar verdik.

2. kamp döneminin ardından yapmaya karar verdiklerimiz:

• Tatil süresince, servlet ve JSP konuları öğrenilecek.
• XML teknolojileri öğrenilecek.
• DB2 pureXML özelliği araştırılacak.
• CSS öğrenilecek.

2.Kamp döneminden bir fotoğrafıda konuya ekleyerek artık tatile çıkıyoruz:)

Ve 3. günün sonunda anladık ki, bu sorun kullanılan işletim sisteminin Türkçe olmasından kaynaklanıyormuş.. Sistemimize format atıp, İngilizce Windows kurdup IBM’in web sitesindeki dökümanları takip ederek, önerilen yöntemi uyguladığımızda Eclipse ile WAS 7′yi birbirine rahatlıkla tanıtabilirsiniz. 

WAS’ı eclipse tanıtırken sizlere pratik yoldan göstermeye çalışayım.

Eclipse açıldığında şu adımlar izlenir;
File > New > Server 

Bu ekran karşımızdayken, Downlad additional server adapters diyeceğiz ve karşımıza çıkan alttaki ekrandan adapterımızı seçip yüklenmesini bekledikten sonra Server’ımız artık kullanıma hazır demektir!

Evet, gerçekten basit adımlar. Fakat işletim sisteminizin ingilizce olması gerektiğini bilmiyorsanız sizde bizim gibi boşu boşuna 3 gününüzü bu uğurda harcayabilirsiniz… Şahsen ben bu basit işlemleri yapabildikten ve server’ı çalıştırdıktan sonra o kadar çok sevindim ki  sabaha karşı 04:45 civarında alltaki şu fotoğrafı çektirdim :)

(Aslında buraya o çektirdiğim fotoğrafı eklemiştim fakat yorgunluktan dolayı o kadar kötü gözüküyorum ki, geri kaldırmaya karar verdim)

Yazan: Mustafa Ferhan Akman